4 mei 2020

 

Dodenherdenking en Bevrijdingsdag

Dodenherdenking en Bevrijdingsdag – twee termen die in coronatijd een dubbele betekenis hebben. Want inmiddels zijn er vanaf januari dit jaar wereldwijd een kwart miljoen geregistreerde doden te betreuren en te herdenken als gevolg van besmetting met het coronavirus. Toch komt dit getal lang niet in de buurt van het aantal slachtoffers dat in 1918-1919 wereldwijd viel door de Spaanse Griep; dat waren er zeker 50 miljoen. En als we vandaag stilstaan bij de doden in de Tweede Wereldoorlog, dan gaat het om een totaal van circa 70 miljoen mensen.

Hoe groter de getallen, hoe onpersoonlijker het lijkt te worden. En toch gaat achter elke dode een mensenleven schuil. Vandaag staan we stil bij de miljoenen, voor het overgrote deel Joden, die onder erbarmelijke omstandigheden aan hun einde kwamen in de concentratiekampen. Maar ook bij hen die als militair, verzetsstrijder of burger hun leven verloren in de oorlog. Velen hebben hun leven in de waagschaal gesteld om anderen de vrijheid te hergeven. Maar lang niet iedereen maakte een principiële keuze. Voor burgers was een beloning voor verraad van Joden of andere onderduikers aantrekkelijk, evenals een mooie prijs voor het eigen product op de zwarte markt.

Het vieren van Bevrijdingsdag heeft in het licht van het christelijk geloof alles van doen met het bewustzijn dat leven in vrijheid geen vrijbrief is om maar te doen wat jouzelf het beste uitkomt. Als vrijheid zou betekenen dat jij hele groepen mag voorzien van een negatief stempel of alle regels aan je laars kunt lappen, dan gaat jouw vrijheid ten koste van de vrijheid van anderen. Daarom heeft vrijheid grenzen. Vrijheid houdt op daar waar je de ander schaadt.

Bijbels gezien is vrijheid een permanente zoektocht naar een manier van leven die recht doet aan de opdracht die Jezus ons gaf: God liefhebben met alles wat in ons is en onze naaste als onszelf. Paulus verwijst daarnaar als hij schrijft: Broeders en zusters, u bent geroepen om vrij te zijn. Misbruik die vrijheid niet om uw eigen verlangens te bevredigen, maar dien elkaar in ​liefde, want de hele wet is vervuld in één uitspraak: ‘Heb uw naaste lief als uzelf.’ (Gal. 5:13v). In coronatijd betekent dit in het bijzonder een stevige oefening in zelfbeheersing!